In gesprek met Carien Engelhard

Tekst en foto’s: Gerda van Bockxmeer

Afgelopen november stapte ik op de trein naar Zutphen om op atelierbezoek te gaan bij Carien.
Carien heeft een prachtig ruim atelier dat gelegen is aan de IJssel, vanuit haar raam kun je de schepen voorbij zien varen.
Aan de wanden zie ik haar werk, lijnen in beweging die doen denken aan Chinese kalligrafie, maar dan op een vrije en eigen manier gebruikt. Door deze manier van werken is bij Carien de behoefte ontstaan om zich te bekwamen in de Chinese en Japanse kalligrafie. In beide landen heeft ze daarin lessen gevolgd, ook nu in Nederland blijft ze lessen volgen.
Kalligrafie vraagt discipline en veel oefening, al doende heeft ze zich er in geschoold. Haar doel is niet om zuiver met kalligrafie bezig te zijn, maar wel om op basis van de beoefening en de achterliggende filosofie een verbinding te ontwikkelen tussen aandacht, adem en een tekenhandschrift.

Deze ervaring werkt door in haar eigen werk. Uitgangspunt blijft het tekenen naar de waarneming met als onderwerp het landschap en vormen in de natuur. Haar materiaal is voornamelijk houtskool, conté en inkt.
Vanuit het tekenen naar de waarneming en door hetzelfde onderwerp te herhalen ontstaat een lossere lijn en komt het werk steeds verder af te staan van de directe waarneming.
Ze laat het zien aan de hand van een serie penseeltekeningen met als onderwerp bomen aan de waterkant met de reflectie in het water. In deze serie zie je hoe elke volgende tekening steeds iets vrijer, losser en abstracter wordt ten opzichte van de eerste tekening.
Het gaat om ruimte en onderliggende verhoudingen. Dat is ook zichtbaar in de papiersnedes en haar ruimtelijk werk in metaal of klei.

Ze vertelt dat de Japanse kalligrafie door vrouwen is ontwikkeld om gedichten te schrijven.
Daarbij gaat het niet zozeer om de inhoud, maar meer om de schoonheid van het ritme en de harmonie in de kalligrafie.
“Het gaat om de energie die een lijn kan hebben in de ruimte.”
Carien laat me de voorbereidingen zien van de lessen kalligrafie die ze geeft op haar atelier, het ziet er heel inspirerend uit. Uitgebreide informatie is te vinden op haar website en bekijk ook vooral de filmpjes!
www.carienengelhard.nl